Biraz da teoloji: Livata dinen caiz midir, değil midir?
Hanefi geleneğinin öncülerinden Ebu Yusuf (ö. 798)’un cinsel organlar ve livataya dair yaptığı yoruma göre:
“Arka ve ön, iki taraf da doğal olarak (tab‘an), ateşlilik (al-harara) ve yumuşaklık (al-luyuna) açısından arzu edilir. ”
Her ne kadar aralarında yaklaşık altı asırlık bir zaman dilimi olsa da, Ebu Yusuf ve İbn-i Kayyim’in içtihatlarında izlenebilecek ortak bir çıkış noktası göze çarpar: İkisi de hukuksal yorumlarında, fizyolojik olarak nitelendirilebilecek bir perspektiften yola çıkarak, anüs ve vajinayı birer organ olarak tartışmanın merkezine oturturlar. Ancak, bu ortak noktaya rağmen yorumları radikal bir şekilde birbirinden farklıdır. Bu farklılığın en önemli nedeni, Ebu Yusuf’un bu organlarla ilgili yorumunun merkezine ‘cinsel arzuları’, İbn-i Kayyim’in ise ‘üremeyi’ ve ‘temizliği’ koymasıdır.
Ebu Yusuf’un yorumunda cinsel arzular merkezdedir; çünkü anüs ve vajinanın fizyolojik yapılarındaki benzerlik bu organları arzu edilebilir kılar. Ancak hukuksal açıdan sorgulanan bu arzunun meşruiyetidir. İbn-i Kayyim’de ise cinsel arzunun yerini kirlilik ve üreme alır. Adet dönemindeki kadın cinsel organının kirliliği ile dışkının boşaltıldığı bir organ olan anüs arasında bir kıyaslama yapılır. Böylece, hukuksal olmasa dahi, yine de kirlilik, üreme, soyun devamı vb. mefhumlar da (hetero) normatif bir düzenlemeye gönderme yapar.
